Ngày đáo hạn là gì? Quy định, cách tính và thủ tục đáo hạn ngân hàng

Khi tham gia các giao dịch tài chính như gửi tiết kiệm hay vay vốn, bạn sẽ gặp mốc thời gian gọi là ngày đáo hạn. Nhiều người vẫn nhầm lẫn khái niệm này với tất toán, dẫn đến rủi ro bị phạt trả chậm hoặc mất đi một phần tiền lãi đáng kể. Trong bài viết này Vay Nhanh Online sẽ làm rõ ngày đáo hạn là gì, cách tính thời gian, chi phí thực tế và thủ tục tại ngân hàng.

Đáo hạn là gì?

Khi bạn ký hợp đồng tiền gửi, thỏa thuận vay vốn hoặc tham gia các sản phẩm tài chính khác, bạn và tổ chức tín dụng đều chốt sẵn với nhau một mốc thời gian để kết thúc giao dịch, đó chính là ngày đáo hạn.

Đối với người vay tiền, đây là hạn cuối phải trả toàn bộ số tiền gốc và lãi cho ngân hàng. Ngược lại, đối với người gửi tiết kiệm, ngày đáo hạn là lúc bạn được rút toàn bộ tiền gốc kèm theo tiền lãi tích lũy trong suốt kỳ hạn.

Khi nhắc đến dịch vụ đáo hạn ngân hàng, thuật ngữ này chỉ việc gia hạn, kéo dài thời gian trả nợ đối với người vay, hoặc tái tục kỳ hạn gửi tiền mới đối với khách hàng có sổ tiết kiệm.

Phân biệt đáo hạn, tất toán và giải chấp

Ba nghiệp vụ này thường diễn ra vào cuối kỳ hạn hợp đồng nhưng có bản chất và kết quả hoàn toàn khác nhau.

Các loại hình đáo hạn ngân hàng phổ biến

Mỗi sản phẩm tài chính có tính chất và quy định đáo hạn riêng, đi kèm quyền lợi và nghĩa vụ khác nhau cho khách hàng.

Đáo hạn sổ tiết kiệm (Tiền gửi có kỳ hạn)

Khi sổ tiết kiệm đến hạn, bạn có thể chọn tất toán để rút toàn bộ tiền gốc và lãi. Nếu bạn không làm gì, ngân hàng sẽ tự động tái tục (quay vòng) toàn bộ số tiền sang một kỳ hạn mới tương đương, với mức lãi suất niêm yết tại thời điểm đáo hạn đó. Khách hàng cũng có quyền rút một phần tiền gốc ra sử dụng, phần còn lại tiếp tục duy trì kỳ hạn cũ.

Bạn cần lưu ý mốc thời gian này, vì nếu rút tiền trước ngày đáo hạn (dù chỉ sớm một ngày), toàn bộ số tiền gửi sẽ bị tính lãi suất không kỳ hạn. Lãi suất không kỳ hạn hiện nay rất thấp, dao động từ 0.1% – 0.5%/năm, làm giảm mạnh tiền lãi.

Đáo hạn khoản vay

Đáo hạn khoản vay yêu cầu người vay hoàn trả dư nợ cũ và ký hợp đồng vay mới để gia hạn thời gian trả nợ. Có hai cách xử lý chính. Đáo hạn tại chỗ được thực hiện ngay tại ngân hàng đang vay, đòi hỏi bạn phải có tài sản thế chấp và được đánh giá lại khả năng tài chính. Đáo hạn chuyển vùng xảy ra khi bạn chuyển khoản vay sang một ngân hàng khác có chính sách nới lỏng hơn hoặc điều kiện lãi suất ưu đãi hơn.

Nhiều người chọn vay bên ngoài từ các tổ chức tín dụng đen để có tiền tất toán khoản vay đến hạn. Cách làm này mang lại rủi ro lãi suất cao đột biến và áp lực trả nợ ngắn hạn rất lớn.

Đáo hạn thẻ tín dụng và hợp đồng khác

Đối với thẻ tín dụng, ngày đáo hạn chính là ngày cuối cùng bạn phải thanh toán toàn bộ hoặc một phần dư nợ tối thiểu của chu kỳ chi tiêu trước đó. Hiện nay trên thị trường xuất hiện dịch vụ vay đáo hạn thẻ tín dụng qua bên thứ ba bằng cách quẹt hóa đơn khống qua máy POS. Bản chất của việc này là lách luật. Nó tiềm ẩn nguy cơ lộ thông tin nhạy cảm của thẻ, dẫn đến rủi ro mất tiền và bị đánh cắp danh tính. Khi phát hiện các giao dịch bất thường, ngân hàng có thể khóa thẻ, giảm hạn mức hoặc ghi nhận lịch sử tín dụng xấu cho chủ thẻ.

Ngoài ra, đối với thị trường đầu tư, khái niệm đáo hạn trái phiếu chỉ thời điểm nhà đầu tư nhận lại toàn bộ số tiền gốc ban đầu từ tổ chức phát hành trái phiếu, kết thúc đợt đầu tư.

Cách tính ngày đáo hạn và lãi suất đáo hạn ngân hàng

Xác định đúng thời gian thanh toán giúp bạn chuẩn bị tài chính kịp thời, tránh các khoản phí phạt.

Ngày đáo hạn thường được tính dựa trên số ngày hoặc số tháng kể từ lúc giải ngân ban đầu. Công thức tính cụ thể là: Ngày giải ngân + Kỳ hạn vay.

Nếu kỳ hạn tính theo tháng, ngân hàng sẽ dời ngày đáo hạn vào ngày cuối cùng của tháng trong trường hợp tháng đó không có ngày tương ứng. Ví dụ: bạn gửi tiết kiệm kỳ hạn 1 tháng vào ngày 31/01, ngày đáo hạn sẽ được dời về ngày 28/02 (hoặc 29/02 nếu là năm nhuận).

Một tình huống phổ biến khác là ngày đáo hạn rơi vào cuối tuần hoặc ngày lễ Tết. Lúc này, ngân hàng sẽ dời lịch thanh toán hoặc tất toán sang ngày làm việc kế tiếp. Trong những ngày nghỉ đó, ngân hàng vẫn tiếp tục trả lãi cho bạn.

Lãi suất đáo hạn được tính dựa trên lãi suất thỏa thuận ban đầu, số tiền gốc và thời gian thực tế. Công thức tính tham khảo là: (Số tiền lãi x Mức lãi suất x Thời gian) / (Số tiền gốc x Thời gian).

Quy trình và thủ tục đáo hạn khoản vay, sổ tiết kiệm

Khi đến trực tiếp quầy để đáo hạn sổ tiết kiệm, bạn chỉ cần mang theo cuốn sổ gốc, kèm thêm căn cước công dân hoặc hộ chiếu vẫn còn hạn sử dụng. Còn nếu quen giao dịch qua ngân hàng số, bạn hoàn toàn chủ động thao tác trực tuyến trên ứng dụng điện thoại; lúc này bạn chỉ việc bấm chọn lệnh tất toán, hoặc thiết lập chế độ tự động tái tục gốc và lãi cho kỳ tiếp theo.

Trái lại, thủ tục đáo hạn khoản vay phức tạp hơn. Bạn phải chuẩn bị hồ sơ cá nhân, giấy tờ chứng minh thu nhập hiện tại và giấy tờ sở hữu tài sản đảm bảo. Tổ chức tín dụng sẽ xét duyệt hồ sơ, ký hợp đồng tín dụng mới và cuối cùng là giải ngân vốn mới để trả dư nợ cũ.

Nếu bạn giải chấp để lấy tài sản ra, bạn cần rút hồ sơ tài sản đảm bảo từ ngân hàng, sau đó mang đi xóa đăng ký thế chấp tại trung tâm giao dịch bất động sản hoặc văn phòng công chứng. Thủ tục giải chấp thường mất từ 1 – 3 ngày làm việc.

Chi phí và các rủi ro khi đáo hạn

Tùy vào loại dịch vụ, khách hàng sẽ chịu các mức phí và áp lực khác nhau vào cuối kỳ.

Các ngân hàng hiện miễn phí hoàn toàn thủ tục đáo hạn và tái tục sổ tiết kiệm. Tuy nhiên, người vay vốn sẽ phải chịu các khoản phí như phí giải chấp tài sản, phí bảo hiểm nợ vay và đặc biệt là phí phạt trả chậm nếu không nộp tiền đúng ngày. Phí phạt trả chậm có thể lên đến 5% số tiền vay, cộng thêm lãi suất quá hạn rất cao.

Nếu dùng dịch vụ gia hạn nợ hoặc vay đáo hạn qua bên thứ ba, chi phí sẽ được tính theo ngày dao động từ 0,3 – 0,5%/ngày, trong khi đáo hạn vay tín chấp là 0,5 – 0,7%/ngày. Chi phí này tạo ra áp lực tài chính rất lớn vào cuối kỳ, đặc biệt với các gói vay yêu cầu trả gốc một lần.

Ngay cả khi đủ tiền trả phí, bạn vẫn có nguy cơ không được ngân hàng cấp lại vốn mới. Nguyên nhân thường do điểm tín dụng của bạn giảm trong quá trình vay, hệ thống ghi nhận nợ xấu, hoặc cán bộ tín dụng đánh giá hoạt động kinh doanh hiện tại không tốt.

Kiểm soát tài chính an toàn kỳ đáo hạn

Chuẩn bị trước luôn giúp bạn chủ động và bảo vệ tài chính cá nhân.

• Theo dõi sát mốc thời gian: Bạn nên ghi chú hoặc cài nhắc lịch trên điện thoại để chuẩn bị đủ tiền tất toán, tránh bị phạt trả chậm.
• Kiểm tra lãi suất: Đối với tiền gửi, bạn hãy xem và so sánh lãi suất gia hạn với các ưu đãi hiện tại trước khi để ngân hàng tự động tái tục. Đôi khi, tất toán sổ cũ và mở một gói tiết kiệm theo chương trình khuyến mãi mới sẽ có lợi hơn.
• Thương lượng sớm khi gặp khó khăn: Nếu thấy khó có thể trả nợ trước ngày đến hạn, bạn nên chủ động thương lượng với ngân hàng. Ngân hàng có thể hỗ trợ cơ cấu lại nợ hoặc kéo dài thời gian thanh toán thay vì để khoản vay biến thành nợ xấu.
• Lưu trữ giấy tờ: Sau khi thanh toán xong, bạn cần giữ lại giấy xác nhận tất toán để đối chiếu và bảo vệ quyền lợi cá nhân trên hệ thống tín dụng sau này.

Vay Nhanh Online khuyên bạn luôn đọc kỹ hợp đồng ngay từ lúc giải ngân hoặc mở sổ, từ đó có kế hoạch dự phòng tài chính hợp lý cho ngày đáo hạn.